Dorestad

onthuld
De handelswijk

Startpagina

terug naar de
Fameuze handelsplaats

kogelpot
dit handgevormde aardewerk
werd algemeen als kookpot gebruikt


De commerciële wijk was behalve een handelshaven ook een centrum van nijverheid. Daardoor konden seizoengebonden handelsactiviteiten worden aangevuld met de ambachtelijke productie van wevers, edelsmeden, houtdraaiers, pottenbakkers, beenbewerkers en glasblazers. Er werden visnetten gerepareerd en huiden gelooid, er werd vis gerookt en leer bewerkt. Zo'n concentratie van nijverheid en de voortdurende aanwezigheid van vrachtvaarders doet vermoeden dat er ook de nodige scheepsbouw en verwante activiteiten plaatsvonden. Er zijn inderdaad sporen aangetroffen die misschien van een scheepsbouw- en reparatiewerf afkomstig zijn.

De regelmatige verkaveling en de grootschalige aanpak pleit ervoor dat de noordelijke havenwijk door een autoriteit is aangelegd en niet door individuele kooplieden. Fasering in de uitbreiding van de havendammen duidt ook op de regelende hand van een coördinerende bestuurder. Een dergelijke opzet als in Dorestad vinden we ook in noordelijke handelsplaatsen zoals Ribe aan de westkust van Jutland en Skiringssal (Kaupang) aan de Oslofjord. In mindere mate gold het ook voor Hedeby (Haithabu) aan de oostzijde van de landengte van Jutland en Birka in het Zweedse Mälarmeer. In deze plaatsen werd, net als in Dorestad, een gebied langs een vaarwater in regelmatige percelen verdeeld, gelegen aan een havenweg die parallel aan dat water liep. Ook de kavels vertonen wat hun vorm en grootte betreft grote overeenkomst met die welke in Dorestad zijn aangetroffen. Al deze plaatsen zijn in de achtste of vroege negende eeuw opgekomen, in een periode van Friese hegemonie op zee. De ruimtelijke opzet van deze handelsplaatsen wordt dan ook wel als Fries aangeduid. Ze kunnen heel goed als Friese handelskolonies zijn opgezet met de hulp of in ieder geval de toestemming van een plaatselijke machthebber. Dat geldt met name voor Ribe en Hedeby waar de Friezen steunpunten buiten het bereik van de Frankische machthebbers hadden. Vooral in de Friese handelspost in Hedeby kunnen we het Batavia van de vroege middeleeuwen herkennen.

tekening van de grondsporen van de koopmanshuizen in de noordelijke handelswijk
locatie 'Hoogstraat IV'
(naar: Van Es en Verwers 2009)


Katla
Niet alle inwoners van Dorestad waren even welgesteld. De geestelijke Rimbert verhaalde in de negende eeuw van de Zweedse Katla die aan het sterfbed van haar rijke moeder beloofde haar kapitaal onder de behoeftigen van Dorestad te verdelen.
'En omdat hier maar weinig armen zijn', sprak ze, 'moet je na mijn dood alles verkopen dat nog niet is weggegeven en met het geld naar Dorestad gaan. Daar zijn veel kerken en geestelijken en heel veel misdeelden. Als je aankomt, moet je betrouwbare mensen zoeken die in staat zijn je te vertellen hoe je alles als aalmoezen ten behoeve van mijn zielenheil kunt verdelen.'
Na de dood van haar moeder deed de dochter wat van haar verlangd werd. Ze voer naar Dorestad waar ze enige vrome vrouwen vond die haar naar de gewijde plaatsen vergezelden en haar adviseerden wat ze aan iedereen kon geven.

het noordelijke havengebied tijdens de opgravingscampagne
Begin van de pagina

Startpagina