Ongeveer op de plaats waar tegenwoordig Wijk bij Duurstede ligt, ontstond op de rivieroevers een eenvoudige ontmoetingsplaats - een markt die al snel tot de fameuze handelsplaats Dorestad zou uitgroeien. Gunstig gelegen aan verschillende vaarroutes vormde deze plaats een ideaal knooppunt tussen het Frankische Rijk en het Noordzeegebied. Waarschijnlijk ontwikkelde zich eerst een marktplaats die niet permanent bewoond werd, want de handelsvaart werd vooral tijdens de zomermaanden bedreven. In veel plaatsen zoals Mainz, Worms, Keulen en Straatsburg werd op een oeverstrook tussen de rivier en de - vaak Romeinse - stadsmuur een handelsnederzetting ingericht. Iets dergelijks kan ook bij de burcht Dorestad gebeurd zijn.

Daar sloegen vrachtvaarders hun tenten op of hadden er misschien al een permanente behuizing. Bij een vuur op het rivierstrand in het zicht van hun schepen dreven zij handel met elkaar. De markt was een ontmoetingsplaats. Er werden contacten gelegd en behalve handelsgoederen werden er nieuwtjes en andere wetenswaardigheden uitgewisseld.

Wijk bij Duurstede is in de laatste decennia in korte tijd uitgebreid van een klein stadje naar een plaats met ruwweg dezelfde ruimtelijke omvang die Dorestad ooit heeft gehad.

Het Rotterdam van de middeleeuwen?
Dorestad is wel het Rotterdam van de vroege middeleeuwen genoemd. Tijdens de tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden in 2009 werd Dorestad een wereldstad genoemd. Hoewel dat schromelijk overdreven is - Dorestad was niet meer dan een belangrijk handelsknooppunt in Noordwest-Europa - kunnen we Dorestad en Rotterdam toch wel tot de grotere handelshavens van hun tijd rekenen. Maar de vergelijking gaat mank wat hun functie betreft. Zeeschepen kunnen niet verder komen dan de haven van Rotterdam. Daar moeten goederen worden overgeladen. Dat gold niet voor Dorestad. De meeste zeegaande schepen waren klein genoeg om deze havenplaats voorbij te kunnen varen. De belangrijkste bestaansreden van Dorestad was dat deze op een gunstige plaats in het grensgebied van het Frankische Rijk en de Noordzeeregio lag. Dit politieke gegeven bepaalde de levensvatbaarheid van Dorestad.